Normaal gesproken moet de Belastingdienst bewijzen dat uw aangifte niet klopt. Bij omkering van de bewijslast wordt dit omgedraaid: u moet dan zelf aantonen dat de aanslag van de inspecteur onjuist is. Dat is een veel zwaardere positie.
Wanneer wordt de bewijslast omgekeerd? Dat gebeurt in ieder geval als:
- u niet voldoet aan uw administratieplicht (u voert geen deugdelijke administratie);
- u de vereiste aangifte niet heeft gedaan (u heeft bewust te weinig inkomen of omzet opgegeven).
In deze zaak was aan beide voorwaarden voldaan. De schaduwboekhouding bewees dat de ondernemer structureel en bewust omzet afroomde. Bovendien had hij opzettelijk de kassacontroles buiten werking gesteld.
Hoe schat de Belastingdienst dan de omzet? Als de bewijslast is omgekeerd, mag de inspecteur de omzet schatten. Die schatting moet wel redelijk zijn. In deze zaak extrapoleerde de inspecteur de gegevens uit de schaduwboekhouding — die alleen de laatste maanden van 2018 besloeg — naar het gehele jaar 2018.
Was die extrapolatie toegestaan? Ja, oordeelde het hof. De bedrijfsleider had zelf verklaard dat de werkwijze ook in 2016 en 2019 gelijk was geweest. Bovendien was het onwaarschijnlijk dat de omzet in de eerste acht maanden van het jaar lager zou zijn geweest: de zomermaanden zijn voor een souvenirwinkel juist het hoogseizoen. De totale aanslag van € 680.774 belastbaar inkomen bleef dan ook in stand.
