Wat met fiscale oudedagsreserve bij staking onderneming?

Wat is de FOR?

De fiscale oudedagsreserve (FOR) was een regeling waarmee u als ondernemer elk jaar een deel van uw winst mocht reserveren voor uw oude dag. Over dat bedrag betaalde u op dat moment geen inkomstenbelasting. Handig, want zo kon u belasting uitstellen. Let op: de FOR bestond puur op papier. U was niet verplicht om het geld ook daadwerkelijk apart te zetten.

Nieuwe FOR opbouwen kan niet meer. Sinds 2023 is de mogelijkheid om nieuwe FOR op te bouwen afgeschaft. Maar ondernemers die vóór 2023 al een reserve hadden opgebouwd, mogen die behouden. Stopt u met uw bedrijf, dan moet u alsnog afrekenen over het opgebouwde bedrag.

Wat gebeurt er als u stopt? Bij het staken van uw onderneming telt de Belastingdienst uw FOR op bij uw winst over dat jaar. Over dat totaal betaalt u inkomstenbelasting. Heeft u een forse reserve opgebouwd, dan kan dit u in een hogere belastingschijf brengen en kan de aanslag flink oplopen. Het is dus zaak om hier tijdig bij stil te staan, het liefst nog vóór u zich uitschrijft bij de Kamer van Koophandel.

Wat kunt u doen? Gelukkig zijn er mogelijkheden om de belastingdruk te beperken of uit te stellen. De belangrijkste opties zetten we voor u op een rij.

Omzetten in een lijfrente

De meest gebruikte manier om belasting over de FOR uit te stellen, is de omzetting in een lijfrente. U stort het bedrag bij een bank, verzekeraar of beleggingsinstelling. U betaalt dan nu geen belasting over de FOR, maar pas later, wanneer u de uitkeringen ontvangt. Dat is vaak fiscaal voordeliger, omdat uw inkomen na uw pensionering lager is en u in een lager belastingtarief valt.

Er zijn twee varianten:

Een opbouwende lijfrente: het geld staat vast tot u een bepaalde leeftijd bereikt. Dit past goed als u nog niet met pensioen bent en het geld voorlopig niet nodig heeft. U spreidt de belasting over meerdere jaren.
Een uitkerende lijfrente: u ontvangt al snel periodieke uitkeringen, bijvoorbeeld maandelijks. Dit is vaak een goede keuze als u (bijna) de AOW-leeftijd heeft bereikt op het moment dat u stopt.

Let op de deadline. U kunt de FOR alleen omzetten in een lijfrente tot 31 december van het jaar waarin u stopt. Mist u die datum, dan vervalt deze mogelijkheid.

Liquiditeit is een vereiste. Voor het storten van een lijfrente heeft u direct beschikbaar geld nodig. Zit uw vermogen grotendeels vast in voorraad, machines of andere bedrijfsmiddelen? Dan heeft u weliswaar vermogen, maar geen liquiditeit en kunt u deze optie niet gebruiken. Een uitweg kan zijn om bij de verkoop van uw bedrijf met de koper een lijfrente af te spreken. De koper betaalt u dan in termijnen, zodat u geen eigen spaargeld hoeft in te leggen. Dit vereist wel de medewerking van de koper.

Direct afrekenen

Doet u niets, dan rekent de Belastingdienst automatisch af over uw FOR. Dit is eenvoudig, maar financieel gezien vaak de duurste route. Het kan passen als u geen liquiditeit heeft of als u gewoon een schone lei wilt. Zorg er in dat geval wel voor dat u genoeg geld achter de hand heeft om de belastingaanslag te betalen.

Stakingsaftrek. Stopt u definitief met ondernemen, dan heeft u in veel gevallen recht op stakingsaftrek. Deze aftrek verlaagt uw stakingswinst en daarmee ook de belasting over uw FOR. De stakingsaftrek bedraagt maximaal € 3.630 en geldt slechts éénmaal in uw leven. Hiermee kunt u de belastingdruk enigszins verzachten, maar de aanslag wordt er niet door weggenomen.

Wat is het beste voor u?

Welke optie het gunstigst is, hangt af van uw persoonlijke situatie. Denk aan uw leeftijd, uw verwachte inkomen na het staken, uw liquiditeit en of u het geld op korte termijn nodig heeft. Een goede voorbereiding loont: wie tijdig actie onderneemt, kan de belastingdruk aanzienlijk beperken.

Heeft u nog een FOR staan en overweegt u uw bedrijf te staken, onderzoek dan of u de FOR kunt omzetten in een lijfrente, want dat is doorgaans de fiscaal gunstigste route. Controleer daarvoor of u voldoende liquide middelen heeft. Vergeet de deadline van 31 december van het jaar waarin u stopt niet: daarna is omzetting niet meer mogelijk.

Schakel ons in voor uw: