Wanneer zijn reiskosten ziekenbezoek aftrekbaar?

Voorwaarden voor aftrek kosten ziekenbezoek

Reiskosten voor het regelmatig bezoeken van een zieke of invalide kunnen onder voorwaarden aftrekbare specifieke zorgkosten zijn bij uw aangifte inkomstenbelasting. De belangrijkste voorwaarden zijn:

u bezoekt de zieke regelmatig (bijvoorbeeld meerdere keren per week);
de zieke wordt langer dan een maand verpleegd vanwege ziekte of invaliditeit;
u voerde bij de start van de verpleging een gezamenlijke huishouding met de zieke (bijvoorbeeld samenwonend of gehuwd);
de enkele reisafstand tussen uw woning of verblijfplaats en de plaats van verpleging is meer dan 10 kilometer, gemeten langs de meest gebruikelijke weg.

Let op. Voldoet u niet aan één van deze voorwaarden, dan zijn de reiskosten voor ziekenbezoek niet aftrekbaar als specifieke zorgkosten.

Wat is nu precies een ‘verblijfplaats’?

In de wet staat dat de afstand wordt gemeten tussen uw woning of verblijfplaats en de plaats waar de verpleging plaatsvindt. ‘Verblijfplaats’ is toegevoegd om situaties te dekken waarin u tijdelijk ergens anders verblijft, maar bij het begin van de verpleging wel een gezamenlijke huishouding had met de zieke, bijvoorbeeld bij:

een tijdelijk verblijf bij familie;
een logeeradres in de buurt van het ziekenhuis;
een tweede woning waar u tijdelijk verblijft.

Geen werkadres. De Kennisgroep inkomstenbelasting niet-winst (KG:202:2026:2) geeft nu expliciet aan dat een werkadres géén verblijfplaats is in de zin van artikel 6.17, eerste lid, onderdeel i, Wet IB 2001. Dit betekent dat u voor de 10-kilometergrens altijd moet kijken naar uw woning of een echte verblijfplaats (zoals een tijdelijk logeeradres), maar niet naar uw werkadres.

Praktijkvoorbeeld

Heen en weer vanuit het werk. Een belastingplichtige woont bij zijn ouders. Eén van de ouders is chronisch ziek en wordt thuis verzorgd. De belastingplichtige rijdt een paar keer per week tussen de middag van het werk naar huis om te helpen met de verzorging en daarna weer terug naar het werk. De afstand tussen werk en woning is 15 kilometer.

Geen aftrek reiskosten. In dit geval is er geen afstand tussen de woning en de plaats van verpleging, omdat de zieke ouder thuis wordt verpleegd. De afstand tussen werk en woning is fiscaal niet relevant voor de regeling reiskosten ziekenbezoek, omdat het werkadres niet als verblijfplaats telt.

Gevolg. Hoewel de belastingplichtige veel rijdt en daadwerkelijk mantelzorg verleent, zijn deze ritten niet aftrekbaar als reiskosten ziekenbezoek.

Hoe past u dit toe?

Check uw vertrekpunt. Bepaal altijd eerst: vanaf waar reist u naar de zieke?

Vertrekt u van uw woning naar het ziekenhuis of verpleeghuis, dan telt die afstand mee.
Verblijft u tijdelijk ergens anders (bijvoorbeeld bij familie of in een logeerhuis) en reist u van daaruit, dan kan dat tijdelijke adres uw verblijfplaats zijn.
Rijdt u tussendoor vanuit uw werk naar de zieke en weer terug, dan tellen deze kilometers niet voor de regeling reiskosten ziekenbezoek.

Bewijs bewaren. Houd voor de Belastingdienst een eenvoudig overzicht bij:

data en aantal bezoeken;
vertrek- en aankomstadres;
enkele reisafstand;
aantal kilometers per rit en totaal per jaar.

Praktische tips voor uw aangifte

Maak een vaste notitie. Noteer in uw agenda of telefoon elke keer wanneer u naar de zieke gaat, vanaf welk adres u vertrekt en waar de zieke verblijft. Dit helpt u later bij het invullen van de aangifte.

Controleer de 10-kilometergrens. Kijk op bijvoorbeeld een routeplanner naar de meest gebruikelijke route en noteer de enkele reisafstand. Komt u uit op 10 kilometer of minder, dan vallen uw reiskosten buiten deze aftrekregeling.

Kijk ook naar andere zorgkosten. Misschien vallen uw reiskosten niet onder ziekenbezoek, maar heeft u wél andere specifieke zorgkosten, zoals medicijnen, hulpmiddelen of extra vervoerskosten bij ziekte of invaliditeit. Deze kosten kunnen soms wel aftrekbaar zijn, ook als reiskosten ziekenbezoek dat niet zijn.

Toekomstige situaties. Verandert de situatie, bijvoorbeeld omdat de zieke van thuiszorg naar een verpleeghuis gaat, kijk dan opnieuw naar:

de plaats van verpleging;
uw woning of verblijfplaats op dat moment;
de afstand (meer dan 10 kilometer enkele reis).

Moet u regelmatig een zieke ouder, partner of kind bezoeken, bepaal dan altijd eerst waar uw woning of echte verblijfplaats is en waar de verpleging plaatsvindt. Bereken de enkele reisafstand tussen die twee adressen (meer dan 10 kilometer) en leg uw bezoeken en kilometers vast.

Schakel ons in voor uw: