Verduidelijking zelfstandigheid zzp’er

Logopedist is zelfstandig

De zaak. In de uitspraak van Rechtbank Zeeland-West-Brabant van 13 februari 2026 (ECLI:NL:RBZWB:2026:1391) oordeelde de rechter dat een logopedist als zzp’er werkte en niet als werknemer. De zaak draaide om de vraag of de samenwerking moest worden gezien als een arbeidsovereenkomst of als een overeenkomst van opdracht. Dat verschil is belangrijk, omdat daar andere rechten en verplichtingen bij horen. De rechtbank kijkt daarbij niet alleen naar het contract, maar vooral naar hoe partijen in de praktijk samenwerken.

Gezagsverhouding. In deze zaak ontbrak een duidelijke gezagsverhouding. De logopedist kreeg geen inhoudelijke instructies over hoe zij haar werk moest uitvoeren. Zij werkte zelfstandig en bepaalde zelf de aanpak richting haar cliënten.

Vrijheid. Daarnaast had zij veel vrijheid in haar werk. Zij kon haar eigen agenda indelen en was niet verplicht om op vaste tijden aanwezig te zijn. Ook werkte zij niet exclusief voor één opdrachtgever.

Risico. Tot slot liep zij ondernemersrisico. Als er minder cliënten waren, had zij ook minder inkomsten. Dat is typisch voor een zzp’er en niet voor een werknemer.

Wanneer is iemand werknemer?

Drie kenmerken. Een arbeidsovereenkomst kent drie essentiële kenmerken waaraan een rechter zal toetsen om te beoordelen of er sprake is van werknemerschap. Het gaat om de volgende drie vaste elementen:

arbeid (de verplichting om persoonlijk werk te verrichten);
loon (de betaling voor dat werk);
gezag (de mate van aansturing door de werkgever).

De discussie gaat in de praktijk vaak over het al dan niet aanwezig zijn van een gezagsverhouding. De overige elementen zijn eenvoudiger te bepalen.

Praktijk. U kunt een overeenkomst nog zo duidelijk als “zzp” omschrijven, maar als u iemand aanstuurt zoals een werknemer, kan er toch sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Denk aan het geven van dagelijkse instructies, het verplicht stellen van werktijden of het opnemen van de persoon in uw personeelsplanning.

Inzicht. Het gaat dus niet alleen om wat u afspreekt, maar vooral om hoe u daar in de praktijk mee omgaat. Juist daar gaat het vaak mis.

Voorkom schijnzelfstandigheid

Zelfstandigheid. Wilt u met zzp’ers werken, dan is het belangrijk dat de samenwerking daadwerkelijk zelfstandig is ingericht. Dat vraagt om bewuste keuzes in de praktijk. Een zzp’er moet zijn werk naar eigen inzicht kunnen uitvoeren. Dit betekent ook dat hij zelf bepaalt wanneer en hoe hij werkt. Als u vaste werktijden hanteert of aanwezigheid verplicht stelt, lijkt de situatie al snel op een dienstverband.

Aansturing. Beperk uw rol tot het formuleren van de opdracht. U geeft aan wat het resultaat moet zijn, maar niet hoe de zzp’er dat resultaat bereikt. Zodra u zich bemoeit met de uitvoering, ontstaat al snel een gezagsverhouding.

Ondernemerschap. Het helpt als de zzp’er zich ook naar buiten toe als ondernemer gedraagt. Denk aan het hebben van meerdere opdrachtgevers, een eigen administratie en het lopen van financieel risico. Hoe meer dit zichtbaar is, hoe sterker de positie als zelfstandige.

Praktische invulling in uw bedrijf

Dunne scheidslijn. In de dagelijkse praktijk zit het verschil vaak in kleine details. Juist die details bepalen of iemand als zzp’er of als werknemer wordt gezien.

Voorbeeld. U schakelt een specialist in voor uw bedrijf. Als u deze persoon opneemt in uw rooster, hem verplicht aanwezig laat zijn op vaste tijden en hem aanstuurt zoals uw andere medewerkers, dan is de kans groot dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Laat u daarentegen de invulling van het werk over aan de specialist en spreekt u alleen een opdracht en een resultaat af, dan past dit beter bij zelfstandig ondernemerschap.

Controle. Kijk daarom kritisch naar uw bestaande samenwerkingen. Werkt een zzp’er al langere tijd uitsluitend voor u en is hij volledig geïntegreerd in uw organisatie? Dan is het verstandig om die situatie opnieuw te beoordelen.

Belastingdienst en risico’s

Toezicht. De Belastingdienst houdt actief toezicht op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat uw manier van werken met zzp’ers onder de loep kan worden genomen.

Gevolgen. Als achteraf wordt vastgesteld dat er toch sprake is van een arbeidsovereenkomst, kan dit financiële gevolgen hebben. U moet dan alsnog loonheffingen en premies werknemersverzekeringen betalen. In sommige gevallen komen daar ook boetes bij.

Impact. Dit gebeurt vaak met terugwerkende kracht, waardoor de bedragen snel kunnen oplopen. Zeker bij langdurige samenwerkingen kan dit een flinke last vormen voor uw bedrijf.

Controleer uw samenwerking met zzp’ers regelmatig en kijk vooral naar de praktijk. Zorg dat zelfstandigheid echt zichtbaar is in de manier van werken. Zo voorkomt u dat een zzp’er achteraf als werknemer wordt aangemerkt.

Schakel ons in voor uw: