Fout in tekening? Aannemer toch aansprakelijk!

Wat speelde er?

Ernstige gebreken. Een opdrachtgever sloot een aannemingsovereenkomst met een aannemer voor de bouw van een casco woonhuis. Bij de overeenkomst hoorden bestektekeningen, een technisch blad en een constructief ontwerp met statische berekeningen. De aannemer voerde het werk uit op basis van die stukken. Na oplevering bleken er ernstige gebreken te zijn: de constructie was gevaarlijk, het gebouw was niet te herstellen en vertoonde lokaal al tekenen van bezwijken. De totale financiële waarde van het uitgevoerde werk: nihil.

Wie is verantwoordelijk? De opdrachtgever vorderde ontbinding van de overeenkomst en terugbetaling van het al betaalde bedrag van ruim € 114.000. De aannemer probeerde zich te verdedigen door te stellen dat de opdrachtgever zelf verantwoordelijk was voor de fouten in het ontwerp en de coördinatie van de bouw.

Gerechtelijk deskundige. De rechtbank benoemde een gerechtelijk deskundige om het werk te beoordelen. Die deskundige constateerde tien gebreken, variërend van onduidelijke overeenkomsten en een ontbrekende besteksset tot bouwfouten en technische gebreken aan de constructie zelf. Opvallend: de deskundige plaatste een deel van de verantwoordelijkheid bij de opdrachtgever. Hij beschreef de opdrachtgever als een soort ‘hoofdaannemer’ die een coördinerende rol had moeten vervullen.

De rechtbank dacht er anders over. Rechtbank Overijssel (ECLI:NL:RBOVE:2026:143) volgde de deskundige op dit punt nadrukkelijk niet. De rechtbank stelde vast dat de opdrachtgever gewoon opdrachtgever was, en de aannemer gewoon aannemer. De overeenkomst was helder: de aannemer moest het werk uitvoeren overeenkomstig de aangeleverde stukken. De constructie ‘hoofdaannemer versus nevenaannemer’ die de deskundige en de aannemer opwierpen, paste niet bij de feiten en de gesloten overeenkomst.

De kern: waarschuwingsplicht van de aannemer

Wettelijke plicht. Artikel 7:754 van het Burgerlijk Wetboek (BW) bepaalt dat een aannemer de opdrachtgever moet waarschuwen voor onjuistheden in de aangeleverde stukken, voor zover hij die kende of redelijkerwijs had moeten kennen. Dit geldt voor fouten in plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken en uitvoeringsvoorschriften. Die plicht staat ook in § 6 lid 14 van de Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van werken 2012 (UAV 2012).

Eigen verantwoordelijkheid aannemer. De rechtbank formuleerde het in deze zaak scherp: als een aannemer van oordeel is dat op basis van de aangeleverde stukken het werk niet conform de eisen van goed en deugdelijk werk kan worden uitgevoerd, dan had hij dat aan de opdrachtgever moeten voorleggen. De aannemer is een professional die moet beoordelen of de voorgelegde stukken volledig en toereikend zijn. Doet hij dat niet, dan kan hij de gebreken niet afschuiven op de opdrachtgever.

Schuld afschuiven werkt niet. In deze zaak probeerde de aannemer in de procedure zijn verantwoordelijkheid te relativeren door te stellen dat de opdrachtgever tekort was geschoten in het ontwerpproces en de bouwcoördinatie. De rechtbank maakte korte metten met dit argument. De aannemer was en bleef aannemer, met alle verplichtingen die daarbij horen.

Wat zijn de gevolgen als het misgaat?

De uitkomst in deze zaak laat zien hoe hoog de rekening kan oplopen als een aannemer zijn waarschuwingsplicht niet nakomt.

De aannemingsovereenkomst werd volledig ontbonden.
De aannemer moest het volledige betaalde bedrag van € 114.950 terugbetalen.
De aannemer moest het uitgevoerde werk op eigen kosten afbreken en verwijderen.
De aannemer werd aansprakelijk verklaard voor alle verdere, nog nader op te maken, schade.
De aannemer moest ook de proceskosten betalen: ruim € 11.000, inclusief de kosten van het deskundigenonderzoek van bijna € 23.000.

Hoe ver gaat de waarschuwingsplicht?

Marginale toetsing. U hoeft als aannemer niet het volledige ontwerp van A tot Z opnieuw door te rekenen. Dat is de taak van de architect of constructeur. Wat wel van u wordt verwacht, is een zogeheten marginale toetsing: een kritische blik op de klaarblijkelijke fouten. Dat zijn de fouten die voor een vakman direct in het oog springen, zoals een tegenstrijdigheid tussen twee tekeningen of een maat die technisch onmogelijk is.

Niet alleen bij uitvoering. De waarschuwingsplicht gaat al in voordat het werk begint. Ook bij het doornemen van het bestek en de tekeningen vóór het sluiten van de overeenkomst moet u alert zijn. Ontdekt u dan iets, dan moet u dat melden, nog voor de opdracht definitief wordt.

Hoe waarschuwt u correct? Er zijn geen formele eisen voor de manier waarop u waarschuwt, maar de bewijslast ligt bij u. Als later een geschil ontstaat, moet u kunnen aantonen dát u heeft gewaarschuwd. Doe dat daarom altijd schriftelijk: per e-mail, in bouwvergaderverslagen of in een brief. Een vage opmerking volstaat niet. Geef aan wat het probleem is, wat de mogelijke gevolgen zijn en wat u van de opdrachtgever verwacht.

Tijdig. Wacht niet tot halverwege de bouw als u een fout al bij het doornemen van de stukken had gezien. Hoe later u waarschuwt, hoe groter de schade en hoe moeilijker uw positie.

Praktische tips

Neem bij de start van een project altijd de tijd om de tekeningen en het bestek kritisch door te lezen. Maak dit een vaste stap in uw werkproces.
Leg tegenstrijdigheden of onduidelijkheden schriftelijk voor aan de opdrachtgever of de architect, vóórdat u begint.
Twijfelt u of iets klopt in een ontwerp of berekening? Raadpleeg een constructeur. Die kosten wegen niet op tegen een schadeclaim achteraf.
Bewaar alle e-mails, verslagen van bouwvergaderingen en overige correspondentie over het ontwerp zorgvuldig. Dit is uw bewijs als het later misgaat.
Probeer nooit achteraf uw verantwoordelijkheid te verschuiven naar de opdrachtgever als u tijdens de bouw al signalen zag dat er iets mis was. Dat pakt, zoals deze zaak laat zien, in de rechtszaal slecht uit.

Neem de aangeleverde tekeningen en het bestek altijd kritisch door, ook als de opdrachtgever verantwoordelijk is voor het ontwerp. Ziet u een fout die een vakman hoort te zien, waarschuw dan direct en schriftelijk. Doet u dat niet, dan kunt u volledig aansprakelijk worden gesteld: voor terugbetaling van de aanneemsom, de afbraakkosten en alle verdere schade.

Schakel ons in voor uw: